تبلیغات
سایت دانشجویان زمین شناسی ایران - دلایل مطالعه دیاپیر‌های نمکی

سلام دوست عزیز امیدوارم مطالب این سایت بتواند راهنمای شما در حل مسائل زمین شناسی باشد و بتواند گوشه ای از سوالات شما را پاسخ دهد. در این سایت همچنین سعی کرده ایم تا لینک دانلود کتاب و نرم افزار کامپیوتر قرار دهیم تا شما در مسائل مختلف خود از جمله مسائل درسی و علمی خود از آنها بهره بگیرید. با امید به این که مطالب خود را بتوانید در این سایت پیدا نمایید آرزوی لحظاتی خوش برای شما داریم.

مدیر وبلاگ : esi s
امروز :
کل بازدید:
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

 

2 - دلایل مطالعه دیاپیر‌های نمکی

مهمترین دلیل مطالعه و شناسایی دیاپیرهای نمکی به علت وجود نفت همراه با آنها می‌باشد. زیرا بسیاری از ذخایر هیدروکربنی دنیا در حوضه‌های نمکی قرار دارد (مانند خلیج فارس، خلیج مکزیک، دریای شمال، Lower Congo Basin، Campos Basin، Pricaspian Basin). بعلاوه حضور نمک در یک حوضه، بطور کاملی بر تمام جنبه‌های یک سیستم هیدروکربنی تاثیر می‌گذارد. علاوه بر نقش نمک بر روی توزیع ذخایر هیدروکربنی، مجموعه‌های نمکی بوسیله جلوگیری از جریان یافتن مایعات و ایجاد تله‌هایی باعث تجمع ذخایر هیدروکربنی در مناطق خاصی می‌گردند. بنابراین اگر تکتونیک و مکانیک حرکت دیاپیر‌ها به خوبی شناخته نشود استخراج موثر نفت و گاز را با بحران مواجه می‌سازد.

 

انواع نفتگیرهای حاصل از گنبدهای نمکی عبارتند از:

نفتگیر کلاهک گنبد نمکی: در بالای ستون نمک ، کلاهک برشی از خرده سنگهای سختی که توسط نمک از طبقات جدا شده ، تشکیل می‌شود. این برش اگر در شرایط مناسب قرار گیرد می‌تواند محل تجمع نفت و گاز گردد. بدیهی است در این نوع، نفتگیر گنبد نمکی هنوز در سطح زمین ظاهر نشده است (شکل 2).

نفتگیرهای دامنه‌ای گنبد نمکی: گنبد نمکی از شروع حرکت ، طبقات فوقانی را خم نموده و سپس آنها را شکسته و شیبی در خلاف جهت حرکت ستون نمک به آنها می‌دهد. این لایه‌های شیب‌دار در فراشیب به ستون نمک که نفوذ ناپذیر است ختم می‌شوند. اگر این لایه‌ها دارای توالی مناسبی از سنگ مخزن و سنگ پوششی بوده و نفت نیز در منطقه تولید شده باشد، ممکن است نفت بطور قابل توجهی در دامنه گنبد نمکی تشکیل شود (شکل 2).

نفتگیر کلاهک گنبد: اگر گنبد نمکی به سطح زمین برسد ممکن است باعث انحنا طبقات فوقانی شده و نفتگیرهای تاقدیسی گنبدی‌ شکلی را ایجاد نماید که می‌تواند در رده نفتگیرهای تاقدیسی هم قرار گیرد. میدان نفتی دمام در عربستان سعودی نمونه‌ای از این نوع نفتگیر است. در شكل های زیر چگونگی ذخیره نفت و گاز در گنبد های نمكی به تصویر كشیده شده است (شکل 2).

 

شکل 2 . انواع نفتگیر‌های گنبد نمکی

 

مجموعه‌های نمکی در محیط‌های آب شور رسوب کرده‌اند. محیط‌های آب شور می‌توانند به خوبی فلزات را انتقال دهند بطوری که این محیط‌ها باعث تسریع در رسوبگذاری فلزات و تمرکز و تجمع آنها در مکان‌های معینی می‌گردند. بنابراین مطالعه دیاپیر‌های نمکی که در این محیط‌ها رسوب شده‌اند می‌توانند ما را به محل تجمع این فلزات رهنمون سازند. بهنگام رسوبگذاری، حوزه‌های تبخیری و آب شور می‌توانند در شرایط اكسیداسیون قاره‌ای مقادیری آهن را با خود حمل نمایند. آهن خارج شده در نتیجه تغییر در ساخت و بافت مینرالها و سنگهای قلیایی است. كانیهای قلیایی بهر كیفیت مقادیری آهن در اثر عدم تعادل شیمیكومینرالوژیكی وارد حوزه‌های تبخیری و آب شور می‌نمایند و آهن مذكور بصورت حجم‌های بزرگ و كوچك هماتیت و اولیژیست و غیره تحت تأثیر عوامل احیاء كننده مانند H2S و آبهای سولفوره و غیره رسوب می‌نمایند كه اغلب مشتركاً با ژیپس و گچ دیده می‌شوند و محلولهای سوپرژن قطعاً به مرور می‌توانند بخش وسیعی از كانی‌سازی آهن را كه نتیجه تجزیه كانیهای مافیك در ولكانیكهای قلیایی می‌باشد ذیل بعهده بگیرند (سایت سازمان زمین‌شناسی ایران).

علاوه بر دلایل ذکر شده، رسوبات تبخیری باعث تجمع منابع اقتصادی از نمک‌ها پتاس، نمکی‌های سدیم، ژیپس، سولفور، بورات، نیترات و زئولیت‌ها می‌گردند. از جمله تمركز و كانی سازی میتوان از رگه‌های باریم، استرانسیوم، سدیم، پتاسیم نام برد و بالاخره اورانیوم كه بعنوان یك عنصر پرتوزاء بصورت اكسیدهای مختلف پشبلند و اورانینیت آواری در كربناتها و ریولیتهای جوانتر (كوارتز با خاصیت موجی شدید) كه بصورت پشبلند برشی شده و محموله ژیپكریتهای حاوی توف ریولیتی و كریستال ویتریك توف مشهده شده است، این بخش از كانی سازی اورانیوم بخصوص در گنبد نمكی گچین و پوهال محدود بوده و متعلق به عوامل سوپرژن در حوزه‌های كوچك پلایایی بعد از نفوذ نمك می‌باشد.

كوه‌های نمكی كه عمدتاً از تركیبات تبخیری هالیت (نمك طعام و نمك صنعتی)، اندریت و ژیپس (گچ) هستند علاوه بر رسوبات تبخیری دارای عناصر فلزی از جمله گوگرد و باریت نیز می باشند . اما آنچه كه مهم است وجود درصد ذخایر نفت و گاز فراوان همراه با گنبدهای نمكی است. «ته نشین شدن رسوبات تبخیری در ادوار گذشته، لایه های ضعیفی از نمك را به وجود آورده است كه هم اكنون در اعماق زمین قرار دارد. از آنجا كه چگالی نمك كم است و نسبت به عمق ثابت می‌ماند در كنار فشارهای زمین بتدریج به سطح زمین صعود می كند.صعود نمك منجر به ایجاد یك برآمدگی در سطح زمین شده ونهایتاً زمین را می شكافد وكوههایی از نمك به صورت گنبد نمكی بر روی زمین ظاهر می شود. ایران از نظر رسوبات تبخیری بسیار غنی است و بهترین نمونه های گنبدهای نمكی شناخته شده در دنیا مربوط به جنوب ایران وخلیج فارس است كه بالغ بر ده‌ها گنبد است. تعدادی گنبد نیز در جنوب سمنان و كرمان وجود دارد كه از دریاهای عظیم ولی كم عمق بیش از چندین میلیون سال پیش تشكیل شده اند و اكنون در چندین كیلومتری عمق زمین مدفون هستند. به دلیل توجه پژوهشگران، معدنكاران به گنبدهای نمكی جنوب ایران دانشگاه شیراز با همكاری سازمان صنایع و معادن فارس فعالیت گسترده ای را جهت شناسایی هر چه بیشتر پتانسیل های معدنی گنبدهای نمكی استان فارس كرده اند.نتایجی كه تاكنون از این مطالعات به دست آمده بروجود و احتمال اقتصادی بودن بعضی از موادمعدنی علاوه بر نمك اشاره دارد. حتی در صورت نبودن موادمعدنی بجز هالیت (نمك طعام و صنعتی) در گنبدهای نمكی می توان با برنامه ریزی صحیح و با توجه به صنایع وابسته به ثروتی سرشار دست یافت. نقش نمك طعام به عنوان ماده غذایی و ماده اولیه صنایع شیمیایی می توان گفت بجز مصرف روزانه هزاران گرم در روز، نمك طعام به شكلهای مختلف در فرآورده‌های غذایی دریایی و مناطق سردسیر به عنوان یخ زدایی جاده ها مصرف می شود. این در حالی است كه كاربرد اصلی نمك طعام به عنوان ماده اولیه صنایع شیمیایی است كه چندین نوع كاربری دارد. تولید كودهای شیمیایی، گچ، صنعت سیمان، نمكهای منیزیم دار، موادشیمیایی كشاورزی و صنعتی، شوینده‌ها، خمیر كاغذ از جمله كاربرد هالیت (نمك طعام و صنعتی) در صنایع است.

در نهایت، نمک به دلیل داشتن رفتار مکانیکی ضعیف، می‌تواند به عنوان یک استرین سنج مورد استفاده قرار گیرد و تاریخچه رشد دیاپیرها و سایر ساختارهای نمکی می‌تواند برای ایجاد مدل‌های دقیقی برای تکامل حاشیه‌های غیر فعال و حتی کوهزایی‌ها، مورد استفاده قرار گیرند.




               


نوشته شده توسط :esi s در پنجشنبه 2 اردیبهشت 1389 و در 04:10 بعد از ظهر | [+| نظرات ()  |  
برچسب ها:دیاپیرهای نمکی ایران ،دیاپیر ،دلایل مطالعه دیاپیر‌های نمکی ،  |  
آخرین ویرایش:- -  |  

مطالب بخش زمین شناسی سایت از نظر کیفی در چه حدی هستند؟ 






align="center"> target="_blank" href="http://bahar22.com"> style="text-decoration: none; "> face="Tahoma" color="#99CCFF">كدهای جاوا
وبلاگ
style="font-size: 8pt"
lang="en-us"> align="center"> align="center"> style="text-decoration: none">قالب
وبلاگ