تبلیغات
سایت دانشجویان زمین شناسی ایران - ترکیب کانی شناختی سنگهای آذرین

سلام دوست عزیز امیدوارم مطالب این سایت بتواند راهنمای شما در حل مسائل زمین شناسی باشد و بتواند گوشه ای از سوالات شما را پاسخ دهد. در این سایت همچنین سعی کرده ایم تا لینک دانلود کتاب و نرم افزار کامپیوتر قرار دهیم تا شما در مسائل مختلف خود از جمله مسائل درسی و علمی خود از آنها بهره بگیرید. با امید به این که مطالب خود را بتوانید در این سایت پیدا نمایید آرزوی لحظاتی خوش برای شما داریم.

مدیر وبلاگ : esi s
امروز :
کل بازدید:
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :


ترکیب کانی شناختی سنگهای آذرین

برحسب ظاهر، تجزیه سنگهای آذرین عناصر را در پیکر ترکیب شیمیایی با اکسیژن به صورت اکسیدهای FeO, MgO, CaO, Al2O3, SiO2 و ... نشان می دهد. این گونه نگرش به ساختمان سنگ نگاهی مجرد است که ساختمان سنگ را نادیده می انگارد؛ بنابراین اگر اندیشیده شود که این اکسیدها در پیکر کانی های کوارتز، فلدسپات، پیروکسن، آمفیبول ... جای می گیرند، ......

 در عمل کریستال شیمی را پایه هرگونه داوری گذاشته ایم که این خود فرع شرایطی است که شرایط حاکم بر کره زمین به طور عام و شرایط مادی – محیطی ماگما به طور خاص، دیکته کننده آن است. یک ماگما محیطی است که عناصر به دلیل وجود شرایط فیزیکی و شیمیایی ویژه به صورت اکسید در آن جای دارند، صرف نظر از آنکه ماگما خود با مواد درونی تر زمین و یا هسته آن از دیدگاه ترکیب شیمیایی و شرایط فیزیکی تفاوت های چشمگیر دارد. بدین سان در شرایطی که ماگما آمادگی تبلور – تبدیل از حالت سیال به حالت جامد را پیدا می کند، مواد تشکیل دهندة ماگما به گونه ای رفتار می کنند که ساختمان اتمی عناصر تشکیل دهنده به آنها حکم می کند. سرنوشت مختوم این عناصر در این شرایط، تشکیل کانی های سنگ ساز ساد شده در بالا است، بدین معنی که نخست تترائدرهای 4- [SiO4]، اکسیدهای MgO، FeO را از محیط بیرون می برند. با بالا رفتن تراکم 4- [SiO4]، تترائدرهای یون سیلیکات خود با هم ترکیب می شوند و رشته ها، زنجیرها و صفحه های دوبعدی می سازند که به تدریج ظرفیت یون آزاد اکسیژن در آنها کاستی می¬گیرد. سپس ساختمان¬های سه بعدی Sio2 شکل می گیرد. پس از آن آلومینیوم جانشین Si در یون سیلیکات می شود که فضای کریستالین پدید آمده جز عناصر یک ظرفیتی و دو ظرفیتی، شعاع یونی در محدوده Na، K، Ca را در خویشتن نمی پذیرد که بدین سان فلدسپات ها تشکیل می شوند و با کنار رفتن فلزات آهسته آهسته و گام به گام سیلیس آزاد در چهره کوارتز در سنگ می شوند و با کنار رفتن فلزات آهسته آهسته و گام به گام سیلیس آزاد در چهره کوارتز در سنگ نمایان می شود. این شمای کلی در هر جای خود با برخورداری از شرایط فیزیکی – شیمیایی معلوم، کانی های معلوم و معین با آرایش منظم مربوط به همان شرایط را پیوند می کند. بدین سان از آنجا که پیدایش هر سنگ، یعنی پیدایش کانی های معلوم با آرایش معلوم گویای شرایط است، پس با مطالعه بافت و کانی شناسی سنگ می توان به شرایط حاکم بر آن منطقه منطقه و سرگذشت زمین شناختی آن محل پی برد. در راستای این الگو، شیشه در زمانی کوتاه سرد شده است، همچنین بلورهای ریز و نهان بلورها نیز حاکی از سرعت سرد شدن است. سنگ درشت دانه با آرایش موزائیک نشان از حوصله و شرایط پایدار در پیدایش دما و در نتیجه سرد شدن آهسته دارد. سنگ در بردارندة دوگونه بافت از یک کانی نمایانگر دوگامه در روند تکامل خویش است و نهایتاً یک ساخت کانیایی پدید آمده از کریستال های بسیار درشت با اشکال هندسی منظم و سامان یافته، نشان از پایداری شرایطی پدید آمده از سیالی چگال در روند زمانی بس دراز دارد. بدین سان سنگ شناسی را باید دانشی دانست که با بررسی و پژوهش در ترکیب کریستال شیمی کانی ها، رخداد و شرایط گذشته را بازگو می کند.

 

بافت و ساخت سنگهای آذرین

ساختمان سنگ روی زمین تشخیص داده می شود مثل جهت یافتگی، نواربندی، درزه و شکاف. بافت، درجه تبلور، اندازه دانه ها و فابریک یا رابطه هندسی میان اجزاء تشکیل دهندة یک سنگ را مشخص می¬کند. در موارد اکثر سنگ های ساختمانی، ساخت و بافت سنگ از عوامل مهم برای انتخاب سنگ می باشد. مشخصات سنگ ها به نمودهای ساختی و بافتی ستگ وابسته است. چرا که لایه لایه بودن، توده ای بودن، شکل و نوع و اندازه کانی یا بلورهای تشکیل دهنده سنگ و ارتباط آنها با هم به ساخت و بافت سنگ مربوط است و در استحکام، زیبایی و ظاهر سنگ مؤثر می باشد. ویژگی بافت شناختی هر سنگ وابسته به شرایطی است که سنگ در آن ساخته می شود. بعضی از سنگ های آذرین مثل گرانیت ها تمام بلورین هستند که هولوکریستالن نامیده می شوند؛ شماری مانند ابسیدین به طور عمده شیشه ای هستند. گدازه ها و سنگ های درونی کم عمق ممکن است شامل شیشه و بلور هر دو باشند. بلورهای بسیار ریز که به شکل مسطح یا منشوری هستند میکرولیت نامیده می شوند. اگر میکرولیت ها بسیار زیر، ایزوتوپ ها و بیشتر به شکل های شعاعی و میله ای و مویی باشند کریستالیت نامیده می شوند. سنگ های آذرین از نظر اندازه دانه ها متفاوت هستند. گاهی آنچنان ریزند که بدون ذره بین جدایش دانه ها را از یکدیگر نمی توان باز شناخت، درحالی که بعضی دیگر دارای دانه هایی در مقیاس سانتی متر هستند. اگر اجزاء تشکیل دهنده سنگ آنچنان ریز باشند که با چشم غیرمسلح قابل تشخیص نباشند آفانیت و بافت آفانتیک نامیده می شوند. در مشاهدات میکروسکوپی بعضی از این سنگ ها دارای شیشه و بعضی دیگر بلورین هستند. اگر بلورها با میکروسکوپ قابل تشخیص باشند میکروکریستالین و اگر آنچنان ریزدانه باشند که تنها با بزرگنمایی های بالای میکروسکوپ قابل شناسایی باشند کریپتوکریستالین نامیده می شوند. درجه تبلور و اندازه دانه های سنگ های آذرین به طور عمده به چگونگی سرد شده آنها در دوران انجماد و مقادیری به ترکیب شیمیایی ماگما و غلظت آن بستگی دارد. سنگ های هولوکریستالین دانه متوسط و درشت، مخصوص توده های درونی (نفوذی) است که در درجه حرارت 800 تا 1000 درجه سانتی گراد از ماگما متبلور شده و به آهستگی سرد می شوند. در مراحل آخر انجماد، مایع باقیمانده از مواد فرار H2O ، CO2، F و غیره پرمایه می شود. در این شرایط تبلور با هسته گذاری آهسته در محیط مایع رخ می دهد و در گامه های پایانی مایع باقیمانده نهایی که در حال جوشش است به سوی شکاف ها و درزه های موجود در توده های بزرگ بلورین کشیده می شود. در این حالت کوچ و جابه جایی یون ها به آسانی انجام می پذیرد و بلورها ممکن است بسیار بزرگ شوند و در نتیجه سنگ های بسیار دانه درشتی پدیدار شوند که پگماتیت نامیده می شوند. بافت های بلورین ریزدانه، آفاناتیک و شیشه ای در اثر سرد شدن سریع ایجاد می شوند. در این حالت هسته گذاری بلورها به سرعت اتفاق می افتد و رشد بلورها پیوسته کاهش می یابد و مجموعه بلورهای ریزدانه ایجاد می شوند. اگر سرد شدن آنچنان شتاب زده باشد که میزان جوانه گذاری به صفر برسد و مایع باقیمانده بسیار غلیظ باشد، محصول نهایی شیشه خواهد بود. این شرایط به طور معمول درباره ماگماهای خروجی و یا توده های کوچک درونی که سطحی و کم ژرفا هستند، صدق می کند. ماگماهای پرمایه از سیلیس که دارای ترکیبات قلیایی و آلومینیوم از ماگماهای پرمایه از کلسیم، منیزیم و آهن می باشند، در نتیجه گدازه هایی مانند ریولیت، تراکیت و فنولیت در مقایسه با سنگ های بازالتی دارای شیشه بیشتری هستند؛ هرچند حتی در بازالت ها هم اگر خیلی به سرعت سرد شوند، شیشه ایجاد می شود. شیشه ها از هر نوع در درجه حرارت معمولی نیمه پایدارند و از این رو در روند گذر، تبلور پیدا می کنند و دویتریفیه می شوند یا اینکه زیر تأثیر محلول ها یا افزایش دما تجزیه می شوند، بنابراین شیشه های کهن بسیار کمیاب هستند




               


نوشته شده توسط :esi s در جمعه 3 اردیبهشت 1389 و در 10:38 قبل از ظهر | [+| نظرات ()  |  
برچسب ها:ترکیب کانی شناختی سنگهای آذرین ،  |  
آخرین ویرایش:- -  |  

مطالب بخش زمین شناسی سایت از نظر کیفی در چه حدی هستند؟ 






align="center"> target="_blank" href="http://bahar22.com"> style="text-decoration: none; "> face="Tahoma" color="#99CCFF">كدهای جاوا
وبلاگ
style="font-size: 8pt"
lang="en-us"> align="center"> align="center"> style="text-decoration: none">قالب
وبلاگ